fbpx

RODZIC – DZIECKO – świadomość ciała w budowaniu zdrowej więzi.

Resie Bessems and Gees Boseker

Artykuł opublikowany w holenderskim magazynie ‘Vroeg’ w 2017

Rodzic-dziecko: interaktywny ruch-zabawa ( OKI-B) to metoda, która konstruuje więź.

Problematycznie utworzone więzi mogą drastycznie i w bardzo negatywny sposób wpłynąć na rodzinę powodując szereg różnych zaburzeń zachowania.

 

The Parent-child interactive movement-play (OKI-B) powstała, aby pomóc takim właśnie rodzinom. Jest to krótkotrwała terapia małych dzieci, u których wystąpiły trudności i zakłócenia w wytworzeniu bezpiecznej więzi.

 

Dzieci z problemami przywiązania nie ufają reakcjom otoczenia i dostosowują swoje zachowanie do stawianych przed nimi oczekiwań. Powoduje to pojawienie się uczuć niepewności, braku bezpieczeństwa i podejrzliwości, co może prowadzić do psychopatologii. Problemy behawioralne, które pojawiają się w tej sytuacji to samostanowienie (nie słuchanie, podejmowanie decyzji na własną rękę), ryzykanctwo, nadmierna potrzeba bliskości i przesadna czujność. Brak prawidłowych więzi w relacji z dzieckiem powoduje, że rodzic traci poczucie pewności siebie, co z kolei prowadzi do zachwiania jego autorytetu i zagmatwania granic w interakcjach.

 

Problemy ze spaniem

Joep ma 3 latka i przez długi czas spał razem z rodzicami. Kiedy rodzicie próbują położyć go spać w jego własnym łóżku, mały wpada w złość i awanturuje się. Matka podejrzewa, że problemy ze spaniem jej syna mogą mieć związek z więzią stworzoną pomiędzy nią i chłopcem. Po porodzie ona sama zmagała się przez pewien czas z depresją i podejrzewa, że to mogło to mieć negatywny wpływ na tworzenie naturalnej więzi z dzieckiem.

 

Nowe podejście

Świadomość ciała jest podstawową wartością powstawania więzi i regulacją przepływu uczuć pomiędzy rodzicem i dzieckiem. Małe dzieci uczą się  emocjonalnego znaczenia świadomości ciała poprzez fizyczne dostrajanie zachowania (kontakt wzrokowy, mimika twarzy, intonacja głosu, postawa, dotyk) i wrażliwą responsywność figury przywiązania.

Kliniczne doświadczenie i neuropsychologiczne badania pokazują, że koncentrowanie się na  świadomości ciała dziecka może być nowym podejściem do leczenia terapeutycznego.

To samo dotyczy koncentrowania uwagi na wrażliwości dziecka i dostrojenie świadomości rodziców czy opiekunów do zachowań fizycznych dziecka.

Metoda Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne (MRRWS) gdzie interakcja rodzic-dziecko jest oparta na ruchu i zabawie, proponuje najistotniejsze pierwsze kroki. MRRWS wierzy, że zdrowy rozwój dziecka oparty jest na dwóch filarach: ich zdolności do nawiązania bezpiecznej więzi z innymi i tzw. “mistrzostwie ciała”, czyli czucia się w swoim ciele jak w domu i doświadczaniu, że ciało jest bezpiecznym miejscem. Według MRRWS ruch i ruch-zabawa z dziećmi są naturalnym sposobem pracy na tych dwóch filarach. Rozwój małego dziecka zależy od uświadamiania jego fizyczności, możliwości rozwoju ruchowego i interakcji z innymi.

 

Twarda mowa, lękliwe spojrzenie 

Joep i jego rodzice pierwszy raz przybyli na obserwację i sesję przez zabawę. Dziarski maluch wkracza do pokoju. Sprawia wrażenie, że nie boi się niczego i nikogo. Nie zalicza się do cichych. Na wszystkie proponowane zabawy odpowiada, że już je zna. Ale kiedy zaczyna w nie wchodzić, staje się oczywiste, że jest trochę nimi wystraszony.

Joep wacha się, szybko zaczyna się złościć i odmawia współpracy. Nie chce leżeć na plecach w łódce ani nie chce się wspinać na mamę i tatę, ani być zapakowanym w koc, jak „prezent”. Joep mówi charakternie, ale wygląda na przestraszonego. Chce wszystko robić sam i myśli, że jest najsilniejszy, najlepszy- po prostu szef.

Terapia oparta na doświadczeniu 

OKI-B jest krótkoterminową opartą na doświadczaniu terapią/metodą dla rodziców i dzieci do 8/9 roku życia, gdzie wystąpiły trudności i zakłócenia w wytworzeniu bezpiecznej więzi pomiędzy rodzicami/opiekunami i dzieckiem. Na taką kurację składają się wspólne sesje dziecka i rodzica, podczas których następują interakcje w ruchu i w zabawie, jednocześnie wszystkie sesje są nagrywane.

Zazwyczaj jest 11 sesji angażujących zarówno rodziców, jak i dziecko. Ponadto sami rodzice uczestniczą w 3 werbalnych sesjach, na których dostają feedback na podstawie nagrań wideo.

OKI-B to praca z różnymi rodzajami relacji, wyrażającymi się w różnych typach zabaw jak „dbanie o relację” (jedna osoba troszczy się o drugą), „ relacja – jeden przeciwko drugiemu” (dwoje ludzi razem znajduje swoją własną siłę biorąc pod uwagę  siłę drugiej osoby) i „ razem w relacji” (relacje wymagające wspólnej niezawodności, zaufania, wsparcia i dostrajania się).

Poprzez różne zabawy, które ukierunkowują na te 3 powyższe typy relacji, w bezpiecznym i kontrolowanym środowisku rodzice mają możliwość praktykować pozytywnie i wesoło swoje rodzicielskie umiejętności, a tym samym rozwijać większą wrażliwość w stosunku do swojego dziecka.

Są oni wspierani przez terapeutę, który odgrywa ważną rolę, subtelnie i troskliwie ich ukierunkowując i modelując wrażliwość. Dziecko ma możliwość nasilenia swojej reaktywności i nabyć pozytywne i przyjemne doświadczenia ze sobą samym i z rodzicami; doświadczenia, które nie mogły się rozwinąć same lub uległy pewnej stagnacji w związku z problemami związanymi z więzią rodzice-dziecko. Korzystając z nagrań video i feedbacku rodzice rozwijają głębszą wrażliwość dzięki refleksjom nad fizycznym zestrajaniem swojego zachowania z dzieckiem. W tym procesie uczą się oni adekwatnie reagować i odczytywać sygnały od dziecka.

 

Krok po kroku

Joep i jego rodzice odbyli10 sesji zabawy. W tych zabawach rodzice dali mu odczuć, że leżenie na plecach w łódce, ślizganie po brzuchu jak odkurzacz i pchanie taty, który jest skałą, może dostarczyć dużo frajdy. Joep uczy się krok po kroku bardziej ufać swoim rodzicom. Ostrożnie, słyszymy pozytywne komentarze takie jak „ Moja mama jest silna!” albo „ Tato, pomożesz mi?”

Ocena skuteczności

W 2010 r. wraz z trzema ośrodkami pomocy dla dzieci, przeprowadzono pilotażowe badania na temat skuteczności tej terapii. Przeprowadzono testy przed i po oparte na nagraniach video i listach pytań wśród 25 rodziców i ich dzieci. Po ok. 11 sesjach zabawy i 3 sesjach feedbacku, znacznie wzrosła zarówno wrażliwość rodziców jak i responsywność dzieci.

W dodatku obniżyły się problematyczne zachowania dzieci. Pomimo potrzeby szeroko zakrojonych badań potwierdzających wyniki, OKI-B jest rozpoznawana, jako przynosząca nadzieję terapia dla małych dzieci.

 

Program szkoleniowy

OKI-B jest przeprowadzane we wszystkich sektorach opieki nad dziećmi przez pracowników socjalnych, psychologów, pedagogów specjalnych, terapeutów dziecięcych i terapeutów psychomotoryki. Jest to dostępny program szkoleniowy, który kształci szeroko rozumianych doradców społecznych by stali się OKI-B terapeutami.

 

Rozwój w łączności 

A co z Joepem?

Czuje się on teraz bezpieczniej, rzadziej chce „szefować”, więcej ufa, ośmiela się pytać o pomoc i śpi sam w łóżku. Jego rodzice są poruszeni i usatysfakcjonowani. Widzą, że Joep rośnie i rozwija się łączności i harmonii z nimi!

2018-08-06T11:51:04+00:00